Samen werken aan een inclusieve praktijk, juist nu?!


De coronacrisis heeft ons allen verast en laat ook duidelijk de ongelijkheid zien tussen groepen in onze maatschappij. Maar juist nu krijgen we de kans om opnieuw fundamentele keuzes te maken. De democratische principes en waarden van een inclusieve aanpak en de beproefde inclusieve good practices en instrumenten, bieden professionals en kinderopvangorganisaties een basisreferentiekader om stap voor stap kinderen, hun families en teams in hun kracht te zetten. En hen te ondersteunen hun dromen, visie en idealen niet uit het oog te verliezen.

Het is een tijd van bewustwording

Juist nu worden we teruggeworpen op onze basisbehoeften, en op onze (pedagogische) waarden. Welke zijn dat?

Juist nu worden kinderopvangorganisaties geconfronteerd met extra vragen en keuzes. Bijvoorbeeld, voor welke kinderen en hun families blijven we open? Op dit moment is dat voor kinderen van ouders die in vitale beroepen werken, en voor kinderen en families die kwetsbaar zijn en/of in kwetsbare omstandigheden leven. Hoe kunnen we deze kinderen en hun families nu het beste ondersteunen?

Juist nu is het belangrijk om verbondenheid en gemeenschapszin te stimuleren. Als professional en als kinderopvangorganisatie heb je een voorbeeldfunctie voor kinderen en hun ouders, en draag je ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid.

Waaraan herken je een inclusieve aanpak?

Stap voor stap werk je samen aan het scheppen van de juiste voorwaarden, zodat iedereen het gevoel heeft erbij te horen. Iedereen mag zijn zoals hij/zij is, en dat blijkt ook uit de inrichting van je kindercentrum en de keuze van materialen. Iedereen leert met en van elkaar. Daarbij zijn gelijkwaardigheid in de communicatie en respect voor diversiteit richtinggevende principes. Iedereen mag participeren en vooroordelen worden actief bestreden.

Even proberen?

Stap 1.

Benadruk de overeenkomsten tussen de kinderen in je groep, creëer een wij-gevoel, en verken pas daarna de verschillen. Waardeer ieder verhaal. Moedig kinderen aan om te vertellen of te tekenen over hun dagelijkse ervaringen, en naar elkaars verhalen te luisteren en deze te waarderen. Vraag bijvoorbeeld: wat doe je als je wakker wordt? Hoe ontbijt je en met wie? Wat is er hetzelfde en wat is er anders dan bij Frank, Melissa of Khadija? Zo leren kinderen overeenkomsten maar ook verschillen benoemen in leefgewoontes, woonomgeving, culturele gewoontes, de rol van ouders of andere familieleden.

Observeer welke emoties voorkomen in hun verhalen, en bied voldoende veiligheid. In de laatste weken is veel veranderd, bespreek met hen welke verhalen ze over de huidige situatie horen, en welke juist niet. Kloppen ze?

Stap 2.

Benut elke kans om het zelfbeeld van kinderen te versterken. Kinderen mogen trots zijn op hun eigen achtergrond! Sta stil bij de keuze van je poppen, boeken en spelmateriaal. Welke kinderen in je groep zijn met de poppen in je poppenhoek vertegenwoordigd, en welke niet? Het is belangrijk dat je allerlei soorten poppen hebt, verschillende kleuren haar, huidskleur, met een bril, of met alleen een hand of een been. Zing liederen in verschillende (thuis)talen. Toon respect voor de thuissituatie en ieders omstandigheden, juist nu. Ga ‘naast’ ouders staan, en benadruk vooral wat goed gaat en wat ze goed proberen te doen.

Stap 3.

Moedig kinderen aan om iets voor elkaar te doen. Op dit moment missen zowel kinderen thuis als in de kinderopvanggroep hun vriendjes. Laat ze ervaren dat ze een actieve rol kunnen spelen in de huidige situatie. Vraag naar hun ideeën. Laat hen taakjes bedenken en uitvoeren. 

In een inclusieve praktijk onderzoek je en benut je ook de kans om overeenkomsten en verschillen in je team te ontdekken. Je wordt je er bewust van dat je eigen achtergrond van invloed is op de manier waarop je kinderen begeleidt, ouders benadert of hoe je in je team samenwerkt. Samen met je collega’s leer je kritisch te reflecteren over je praktijk.

  • Wat heeft diversiteit met jou te maken?
  • Hoe luisteren we naar families die niet aan ons ideaalbeeld voldoen?
  • Wat weten we van de families in ons centrum?
  • Welke keuzes geven we aan kinderen?

Je leert van elkaar, je leert en ontwikkelt samen, en je onderneemt actie om inclusie te bevorderen. Een inclusieve kinderopvang is goed voor alle kinderen, hun ouders én de professionals.

Laten we ons niet opnieuw laten verrassen door een crisis.
Laten we ongelijkheid actief bestreden.
Laten we kiezen voor een inclusieve aanpak, juist nu!

Ana del Barrio Saiz

Ana del Barrio Saiz biedt via Logavak de opleiding Samen werken aan een inclusieve praktijk aan.


08-04-2020

Nieuwsbrief


Selecteer uw interessegebied: